Gazi ÜNİversitesi teknik eğİTİm faküLtesi makina eğİTİMİ tesisat anabiLİm dali


sayfa1/7
d.ogren-sen.com > Tıp > Evraklar
  1   2   3   4   5   6   7


GAZİ ÜNİVERSİTESİ TEKNİK EĞİTİM FAKÜLTESİ MAKİNA EĞİTİMİ TESİSAT ANABİLİM DALI


SİS – 315

UYGULAMALI SOĞUTMA TEKNİĞİ
Doç. Dr. Hüseyin USTA

HAZIRLAYAN
091224037
Semih VARDAR

Ankara 2011
İÇİNDEKİLER


  1. BAKIR BORU İŞÇİLİĞİ……………………………………………………………………………1

  2. Soğutma Endüstrisinde Kullanılan Bakır Borular………………………………….1

  3. Yumuşak Çekilmiş Bakır Borular………………………………………………………….2

  4. Sert Çekilmiş Bakır Borular………………………………………………………………….2

  5. Boru Ölçüleri…………………………………………………………………………….…………3

  6. Bakır Boru İşçiliği…………………………………………………………………………………3

  7. Bakır Boruların Montaja Hazırlanmasında Kullanılan Takımlar…………….4

  8. Ölçme İşleminde Kullanılan Takımlar…………………………………………………..4

  9. Bakır ve Alüminyum Boru Makası……………………………………………………… .5

  10. Boru Keskisi Üzerindeki Raybayı Kullanarak Çapak Alma…………………….5

  11. BORULARA MUF AÇMA………………………………………………………………………6

  12. Bakır Borulara Muf Açmada Kullanılan Takımlar…………………………………6

  13. Muf Açma Aparatı………………………………………………………………………………6

  14. Muf Açma Zımbası…………………………………………………………………………......7

  15. Boruya Muf Açılması……………………………………………………………………….....7

  16. BORULARA HAVŞA AÇMA……………………………………………………………………8

  17. Havşa Yapımında Kullanılan Takımlar…………………………………………………..8

  18. Havşa Takımını Kullanarak Havşa Açmak……………………………………………..8

  19. Tek Cidarlı Havşa…………………………………………………………………………………9

  20. Çift Cidarlı Havşa…………………………………………………………………………….....10

  21. BORULARI BÜKME………………………………………………………………………………11

  22. Boru Bükme Yayları…………………………………………………………………………....11

  23. Manivela Tipi Bakır Boru Bükme Aletleri…………………………………………....12

  24. UYGULAMA…..……………………………………………………………………..…….…13

  25. SOĞUTMA ÇEVRİMİ……………………………………………………………………….…..14

  26. Soğutma Çevrimi Ana Elemanları………………………………………………….…....14

  27. KOMPRESÖR……………………………………………………………………………….……...15

  28. KOMPRESÖR TİPLERİ ……………………………………………………………….…………15

  29. Açık Pistonlu Tip Kompresör………………………………………………….……………15

  30. Yarı Hermetik Tip Kompresör……………………………………………….…………..…16

  31. Hermetik Tip Kompresör…………………………………………………….……………….16

  32. Vidalı (Dişli) Kompresör…………………………………………………….…………………17

  33. Dönel (Rotorlu) Kompresör………………………………………………………………… 17

  34. Santrifüj Kompresör………………………………………………………………………….. .18

  35. Scroll (Sarmal) Tipi Kompresör…………………………………………………………….18

  36. KONDENSER…………………………………………………………………………………….…..19

  37. KONDENSER TİPLERİ…………………………………………………………………………….19

  38. Hava Soğutmalı Kondenserler……………………………………………………………...19

  39. Su Soğutmalı Kondenserle…………………………………………………………………...20

  40. Evaporatif Kondenserler …………………………………………………………………..…21

  41. GENLEŞME CİHAZLARI (KISILMA VANALARI)…………………………………………21

  42. Genleşme Cihazlarının Tipleri…………………………………………………………………..21

  43. Kılcal Boru…………………………………………………………………………………….………….22

  44. Otomatik Genleşme Valfi………………………………………………………………………...22

  45. Termostatik Genleşme Valfi …………………………………………………………………..23

  46. İç Dengelemeli Termostatik Genleşme Valfi…………………………………………….23

  47. Dış Dengelemeli Termostatik Genleşme Valfi………………………………………….23

  48. EVAPORATÖR……………………………………………………………………….………………….24

  49. Evaporatör Tipleri……………………………………………………………………………………24

  50. Hava Soğutmalı Evaporatörler…………………………………………………….…………..24

  51. Sıvı Soğutmalı Evaporatörler……………………………………………………………………25

  52. DRAYER……………………………………………………………………………………………………25

  53. ELEKTRİKSEL BAĞLANTILAR……………………………………………….…………………....26

  54. TERMİKLER……………………………………………………….……………………………………..26

  55. Termiğin yapısı ve çalışma prensibi………………………………………….………………26

  56. Termik çeşitleri………………………………………………………………………………………..26

  57. Termiğin Montajı……………………………………………………………..……………………..27

  58. RÖLE………………………………………………………………………………………………………..27

  59. Rölenin Yapısı ve Çalışma Prensibi…………………………………………………………..27

  60. Röle Çeşitleri…………………………………………………………………………………………..29

  61. Akım Rölesi……………………………………………………………………………………………..29

  62. Potansiyel (Voltaj) Rölesi…………………………………………………………………………29

  63. Isıl Röle……………………………………………………………………………………………………30

  64. Elektronik Röle………………………………………………………………………………………..30

  65. Elektronik Başlatma Rölelerin Özellikleri………………………………………………….30

  66. Elektronik Rölelerle Çalışırken Dikkat Edilecek Hususlar…………………………..30

  67. Defrost Röleleri………………………………………………………………………………………..31

  68. Rölenin Montajı……………………………………………………………………………………….31

  69. Termik ve rölenin test edilmesi………………………………………………………………..32

  70. KONDANSATÖRLER (KAPASİTÖRLER)………………………………………………………..34

  71. Kondansatörün Tanımı, Yapısı ve Görevi………………………………………………....34

  72. Kondansatör Çeşitleri…………………………………………………………………………......34

  73. İlk Hareket Kondansatörü………………………………………………………………………..35

  74. Daimi Devre Kondansatörü………………………………………………………………………35

  75. UYGULAMA…………………………………………………………………………………………36

  76. SOĞUTMA SİSTEMİNE KAÇAK TESTİ, VAKUM VE GAZ ŞARJI YAPILMASI…….37

  77. MANOMETRE……………………………………………………………………………………………37

  78. Manometrelerin Özellikleri……………………………………………………………………….37

  79. Servis Manifoldu ve Bağlanması………………………………………………………………..38

  80. GAZ KAÇAK TESTİ………………………………………………………………………………………38

  81. Basınçlandırma………………………………………………………………………………………….38

  82. Yapılışı………………………………………………………………………………………………………39

  83. Kaçak Test Yöntemleri……………………………………………………………………………….40

  84. Elektronik Dedektörler………………………………………………………………………………40

  85. Sabun Köpüğü İle Kaçak Tespiti………………………………………………………………….41

  86. VAKUMLAMA…………………………………………………………………………………………….41

  87. Vakum Pompası…………………………………………………………………………………………42

  88. Vakum Pompasının Özellikleri……………………………………………………………………43

  89. Vakum Pompasının Kullanımı…………………………………………………………………….43

  90. SOĞUTUCU GAZLAR VE GAZ VERME İŞLEMİ………………………………………………44

  91. Soğutucularda Kullanılan Gazlar………………………………………………………………..44

  92. Freon-12 (R-12, diklordiflormetan, CC12F2)………………………………………………44

  93. Freon-22 (R-22, monoklordiflormetan, CHCLF2 )……………………………………….45

  94. R-134 a (Tetraflorethan, CHF4)………………………………………………………………….45

  95. Soğutucu Gazlarda Aranan Genel Özellikler……………………………………………….46

  96. Soğutucu Akışkanların Renk Kodlari…………………………………………………………..46

  97. Gaz Verme İşlemi………………………………………………………………………………………47

  98. Soğutma Sistemine Şarj Edilecek Akışkan Miktarının Belirlenmesi…………….47

  99. Şarj Silindiri Veya Terazi Yardımıyla……………………………………………………………47

  100. Emme Hattına Doğru Karlanmanın Oluşmasıyla………………………………….47

  101. Soğutucu Akışkan Tüpünden Devreye Soğutucu Akışkan Şarj Etmek…..48

  102. Devre Üzerindeki Elemenlar………………………………………………………………..48

  103. İşlemler………………………………………………………………………………………………48

  104. Sisteme Buhar, Gaz Hâlde Soğutucu Akışkan Şarjı………………………………49

  105. Sisteme Sıvı Hâlde Soğutucu Akışkan Şarjı…………………………………………..50

  106. UYGULAMA…………………………………………………………………………………...52

  107. BASINÇ PROSESTATI……………………………………………………………………………53

  108. Basınç Prosestatı Tanımı, Yapısı Ve Çalışması………………………………………53

  109. Alçak Basınç Anahtarı………………………………………………………………………….54

  110. Görevleri…………………………………………………………………………………………….54

  111. Yüksek Basınç Anahtarı……………………………………………………………………….55

  112. Görevleri…………………………………………………………………………………………….55

  113. Basınç Prosestatı Ayar Ve Montajı………………………………………………………56

  114. UYGULAMA……………………………………………………………………………………57

  115. DÖRT YOLLU VANA…………………………………………………………………………….58

  116. UYGULAMA…………………………………………………………………..60

  117. DEFROST…………………………………………………………………………………………….61

  118. Defrost Yöntemleri……………………………………………………………………………..61

  119. Elektrikle Defrost Yöntemi………………………………………………………………….61

  120. Sıcak Gazla Defrost Yöntemi……………………………………………………………….62

  121. UYGULAMA…………………………………………………………………..63


BAKIR BORU İŞÇİLİĞİ
Soğutma Endüstrisinde Kullanılan Bakır Borular
Endüstriyel olmayan bütün soğutma ve iklimlendirme sistemlerinin boru tesisatlarında (soğutucu akışkan olarak amonyak ve kükürt dioksit kullanılan sistemler hariç) özel olarak Üretilmiş ve standartları karşılayan bakır borular kullanılır. Bakır borular, şekillendirilirken sertleşme eğilimi gösterir. Bu da borunun uç kısmında çatlaklara yol açabilir. Bunu önlemek amacıyla bakır, yüzeyi mavi renk alana kadar ısıtılarak yumuşatılır. Sonra da soğumaya bırakılır. Fabrikalarda yapılan bu işleme tavlama denir. Bu işlem sonucu borunun kırılganlığı önemli ölçüde azalmıştır. Soğutma ve iklimlendirme sistemleri için üretilmiş bakır boruların, hava, nem, yağ, kir ve lehimleme sırasında açığa çıkan oksitlerin zararlı etkilerinden en iyi şekilde korunmak amacıyla içleri azot gazı ile doldurulur. Uçları sızdırmaz lastik tapalarla kapatılarak piyasaya sunulur. Bu tapalar, borunun bir kısmı kesildiğinde tekrar uç kısma yerleştirilmelidir.

Bakır Borular
Soğutma ve iklimlendirme sistemlerinde kullanılmak üzere piyasaya arz edilen bakır borular, yumuşak ve sert çekilmiş olmak üzere iki farklı tiptedir. Her iki tipin de K ve L sınıfı olmak üzere iki farklı et kalınlığı mevcuttur. Bakır borular, et kalınlıklarına göre K, L ve M sınıflarına ayrılırlar.
K (kalın et kalınlığında) - soğutma ve iklimlendirme tesisatlarına uygun

L (orta et kalınlığında) - soğutma ve iklimlendirme tesisatlarına uygun

M (İnce et kalınlığında) - soğutma ve iklimlendirme tesisatlarında kullanılmaz.

M tipi ince et kalınlığına sahip borular, istenilen emniyet şartlarını yerine getiremediklerinden basınçlandırılmış soğutma hatlarında kullanılamaz. Ancak kondens suyu tahliye ve basınçsız su tesisatların ve diğer benzeri uygulamalarda tercih edilir.

K tipi kalın cidarlı borular; dayanımın arandığı, titreşim ve korozyon özelliği fazla olan yerlerde tercih edilir.

L tipi ise normal soğutma sistemlerinde en sık kullanılan boru tipidir.
1

Yumuşak Çekilmiş Bakır Borular
Yumuşak çekilmiş bakır borular daha çok ev tipi, ticari tip soğutucularla iklimlendirme sistemlerinde kullanılır. Tavlanmış olduklarından kolay bükülebilir, kıvrılabilir ve çap genişletilmesi yapılabilir. Piyasada bulunan standart dış çap ölçüleri 1/8 inç (3,2 mm) ile 15/8 inç (41,3 mm) arasındadır. Genellikle 7,5, 10, 20 metre uzunluğundaki kangallar hâlinde satılır. Yumuşak çekilmiş bakır borular, mekanik şekillendirmeye çok elverişli olup bağlantı parçalarıyla lehimlenebilir veya rakorlu birleştirme yapılabilir.

Yumuşak Çekilmiş Ağızları Kapalı Bakır Borular
Sert Çekilmiş Bakır Borular
Ticari tip soğutucularla iklimlendirme sistemlerinde kullanılırlar. Yumuşak borunun tersine, bu tip boru serttir ve standart uzunluklarda boy olarak üretilirler. Bu borular kıvrılamazlar, tesisatındaki gerekli bükülme ve yön değişiklikleri ise çeşitli ara bağlantı parçalarıyla (fittingslerle dirsek, Te, manşon vb.) yapılır. Sert yapısından ötürü bu borular, kendilerini daha iyi taşıyabilirler. Dolayısıyla daha az desteğe ihtiyaç duyarlar. Bu boruların piyasaya arz ediliş uzunlukları genelde standart 6 metredir. Çapları3/8 inç’ten (9,5 mm) 6 inç (150 mm) dış çapa kadardır. Borular rutubeti alınmış, içi azot gazıyla doldurulmuş ve her iki ucu temiz ve sızdırmazlık sağlayacak şekilde kapatılmıştır.

Sert Çekilmiş Bakır Borular

2

Boru Ölçüleri
Çelik ve bakır boruların ölçülendirilmelerindeki en önemli fark bakır borular dış (anma) çap ölçüleriyle ifade edilirken; çelik borular iç (anma) çaplarının ölçü değeriyle belirtilirler.

Buna göre ½” lik çelik boru ile ½” bakır boru ölçüleri şekil’de karşılaştırılmak üzere verilmiştir. Şekilde ½” (12,7 mm.) dışçaplı(L tipi) bakır borunun iç çapı 10,9 mm.’ dir (0,43”). Anma çapı½” (12,7 mm.) olan çelik boru ise 12,7 mm. (0,5”)’ lik bir iç çapa ve 19,05 mm.’ lik bir dışçapa sahiptir (0,75”).

L Tipi Bakır Boru Ölçüleri Ve Boru Ağırlıkları
Bakır Boru İşçiliği
Soğutma sistemlerinin temel yapısı; kompresör, kondenser, evaporatör gibi ana devre elemanlarıyla yağ separatörü, sıvı tankı, kurutucu (drayer), termostatik genleşme valfı, borular vb. gibi ara devre elemanlarından meydana gelmesidir. Bu fonksiyonel yapının (soğutma sisteminin) meydana getirilmesinde çeşitli birleştirme yöntem ve tekniklerinin uygulandığı boru işçiliğinden yararlanılır.
Farklı tip birleştirme tekniklerinin geliştirildiği soğutma endüstrisinde başlıca iki yöntem çok kullanılır. Bunlar kaynak ve mekanik olarak sökülebilen, bir parçası sert lehimlenmiş havşalı sıkıştırmalı bağlantılardır.
Bakır boruların işlenmesinde kullanılan araç ve gereçleri tanıtmadan önce, birleştirme

tekniğinde kullanılan yöntemin belirlenmesi faydalı olacaktır. Buna göre soğutma ve iklimlendirme sistemlerinin devre tesisatlarının yapımında, başlıca iki çeşit birleştirme yöntemi kullanılır. Bunlar mekanik birleştirme tekniği ve ısı enerjisinin kullanıldığı kaynak (sert lehim) tekniğidir.
3
Bakır Boruların Montaja Hazırlanmasında Kullanılan Takımlar
Bakır boruların, mekanik olarak (çözülebilir) birleştirilmelerinde kullanılan araç ve gereçler, birleştirme işlem basamakları dikkate alınarak sıralanmıştır.

Resim’de soğutma el takımlarına örnekler verilmiştir. Bunlardan bazıları; büyük ve mini boru makasları, havşa takımları, boru bükme yayları, rayba, boru bükme aparatı, çap şişirme zımbaları ve boru körleme pensesi (pinçoff pense) görülmektedir.
Ölçme İşleminde Kullanılan Takımlar
Boru montajında doğru ölçü, sağlıklı bir birleştirme işleminin oluşturulmasında ilk şartlardan biridir. Aksi halde birleştirme tehlikeye düşebilir. Bu nedenle özen gösterilmelidir.


Hassas Ölçmede Kullanılan Kumpas
Ölçme tekniğinde kullanılan başlıca araçlar:


  • Boy ölçülerinde kullanılan üzeri mm bölüntülü şerit metreler

  • Çap ölçülerinde kullanılan iç ve dış çap kumpasları

  • Hassas ölçmenin arandığı yerlerde mikrometreler kullanılır



4
  1   2   3   4   5   6   7

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

Gazi ÜNİversitesi teknik eğİTİm faküLtesi makina eğİTİMİ tesisat anabiLİm dali iconDoç. Dr. Serap utaş Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Dermatoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi

Gazi ÜNİversitesi teknik eğİTİm faküLtesi makina eğİTİMİ tesisat anabiLİm dali iconAnkara üNİversitesi tip faküLtesi adli tip anabiLİm dali cebeci-ankara

Gazi ÜNİversitesi teknik eğİTİm faküLtesi makina eğİTİMİ tesisat anabiLİm dali iconT. C. Medeniyet üNİversitesi sosyal biLİmler enstiTÜSÜ Özel hukuk anabiLİm dali

Gazi ÜNİversitesi teknik eğİTİm faküLtesi makina eğİTİMİ tesisat anabiLİm dali iconHalkla iLİŞKİler ve tanitim anabiLİm dali

Gazi ÜNİversitesi teknik eğİTİm faküLtesi makina eğİTİMİ tesisat anabiLİm dali icon1992 yılında Gazi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünden...

Gazi ÜNİversitesi teknik eğİTİm faküLtesi makina eğİTİMİ tesisat anabiLİm dali iconPamukkale Üniversitesi Spor Bilimleri ve Teknolojisi Yüksekokulu’nun...

Gazi ÜNİversitesi teknik eğİTİm faküLtesi makina eğİTİMİ tesisat anabiLİm dali iconSİnop ticaret meslek lisesi BÜro yönetiMİ alani hukuk sekreterliĞİ...

Gazi ÜNİversitesi teknik eğİTİm faküLtesi makina eğİTİMİ tesisat anabiLİm dali iconTc hacettepe üNİversitesi hukuk faküLtesi

Gazi ÜNİversitesi teknik eğİTİm faküLtesi makina eğİTİMİ tesisat anabiLİm dali iconİstanbul üNİversitesi hukuk faküLtesi

Gazi ÜNİversitesi teknik eğİTİm faküLtesi makina eğİTİMİ tesisat anabiLİm dali iconTc ufuk üNİversitesi hukuk faküLtesi


Yasa




© 2000-2018
kişileri
d.ogren-sen.com