2 Yün Boyar Maddelerinin Seçiminde Dikkate Alınacak Faktörler


sayfa1/10
d.ogren-sen.com > Kimya > Evraklar
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10



1. YÜNLÜ MALZEMELERİN BOYANMASI VE BASKISI
Yünlü mamuller genel olarak renkli durumda kullanılır. Doğal halde krem bir beyaza sahip olmaları ve bir çok durumda ağartmadan sonra tekrar sararmaları nedeniyle, çoğu durumda renklendirilirler.
Yünlü malzemelerde, elyaf halinde boyama ile elde edilen melanj etkisi ve vigore baskı ile elde edilen kırçıllı efektler önemli bir yer tutar. Yünlü malzemelerin baskısı; kumaş halinde desenlendirmeden ziyade, kamgarn kumaşlarda melanj efektleri için tarama bandı baskısı olarak uygulanmaktadır.
Bu bölümde yünlü malzemenin boyanması ve baskısı aşağıdaki başlıklar altında incelenmiştir:


  • Yünün boyanma özellikleri,

  • Boyama öncesi işlemler,

  • Boyar madde ve reçeteler,

  • Boyama hataları,

  • Yünlü baskı.


2. YÜNÜN BOYANMA ÖZELLİKLERİ
Yün; elyaf, tarama bandı, iplik ve kumaş şeklinde, üretimin çeşitli aşamalarında boyanabilir. Yün, kumaş oluşumu için bir çok çeşitli yaş işlemler görür ve bir çok durumda da, bu işlemlerin bir çoğu boyamadan sonra gerçekleştirilir.

2.1. Yün Boyar Maddelerinin Seçiminde Dikkate Alınacak Faktörler





  • Çeşitli yaş işlemlere karşı haslıkları ve nihai kullanım gereksinimleri, boyar maddelerin seçiminde birinci ana etkendir.

  • Ağartma, karbonizasyon, klorlama, karışımlarda çapraz boyama, dekatür, dinkleme, kaynatma (krablama) gibi yaş işlemler, yünü boyayan boyar maddelerin seçiminde etkin rol oynarlar.

  • Boyar madde seçiminde üçüncü etken, boyama işleminin sorunsuzluğudur. Kıymetli bir hammadde olan yün elyafının boyanmasında, düzgün boyama eldesi kolay olan boyar madde tercih edilir.

  • Uygulanacak boyama metoduna uygun boyar madde seçilir.



2.2. Yün Elyafı İçin Uygun Boyar Madde Sınıfları



Yünlü malzemelerin boyanması için uygun boyar maddeler;


  • Asit boyar maddelerin tüm tipleri,

  • 1:1 ve 1:2 metal kompleks boyar maddeleri,

  • Krom ve mordan boyar maddeler,

  • Yün tipi reaktif boyar maddelerdir.


Bu gruplardan, en az asit ve metal kompleks boyar maddeler kullanılmaktadır. Reaktif boyar maddeler de yüksek haslıkları ve parlak renkleri ile son yıllarda oldukça önem kazanan boyar maddelerdir.
Kromlama boyar maddelerinin kullanımı, uygulamanın çok adımlı olması ve çevre politikaları nedeniyle azalmıştır. Bunların dışında, küp boyar maddeler ve çok az sayıda direkt boyar maddeler de zaman, zaman yüne uygulanabilmektedir. Yün boyamada kullanılan boyar maddeler baskıcılıkta da kullanılabilir. Ancak, asit boyar maddeleri en önemli gruptur.

2.3. Boyar Maddelerin Yün Elyafına Bağlanması



Yün elyafına boyar maddelerin bağlanması;

  • Elektrostatik çekim kuvvetleri,

  • H köprüleri,

  • Van – der Waals kuvvetleri,

  • Koordinatif bağlar,

  • Kovalent bağlarla oluşur.


Reaktif boyar maddeler, pamukta olduğu gibi, yünde de kovalent bağlarla life bağlanırlar. Yün lifleri amfoterik bir yapıya sahip olduğundan, asidik ortamda amonyum grupları üzerinden anyonik boyar maddelerle, bazik ortamda karboksil grupları üzerinden katyonik boyar maddelerle boyanırlar. Ancak, ikinci durum, pratik bir öneme sahip değildir. Yün boyama esas olarak asidik ortamda ve anyonik boyar maddelerle yapılır.
İsoiyonik noktada, amonyum ve karboksil grupları arasında tuz köprü bağlarının bulunması yün liflerinin bu pH değerinde (4,8 – 4,9 – 5,1) boyanmasını güçleştirir. İsoiyonik bölge pH 4 – 7’dir. Yün liflerinin boyanmasında da, diğer işlemlerde olduğu gibi, keçeleşme tehlikesi nedeniyle mekanik etkilerin fazla olmasından kaçınılmaktadır.

2.4. Yün Boyamada Düzgünsüzlük Kaynakları



Yün liflerinde düzgün bir boyama eldesi, boyanacak life, boyar madde cinsine ve boyama şartlarına bağlıdır. Düzgün boyama; düzgün alınma ve sonradan düzgünleşmenin iyi olması koşullarına bağlıdır. Bunlar da;


  • Boyar maddenin alınma hızı,

  • Boyar maddenin agregasyon derecesi,

  • Boyar maddenin life anifitesi,

  • Boyar maddenin migrasyon yeteneğine bağlıdır.


Liflerin farklı özellikler göstermesi, örneğin; lif kalınlığının farklı olması, makro molekül uzunluğu, liflerin zarar görmesi, farklı boyanma özelliği verir. Dolayısıyla, düzgün olmayan boyamalar elde edilir. Bu, yün içinde böyledir. Ancak, bazı boyar maddeler farklı lif özelliklerine çok hassas değildir. ,
Sülfo grubu içermeyen 1:2 metal kompleks boyar maddeleri, afinite farklılıklarına rağmen, yünde düzgün boyama veren boyar maddelerdir. Diğer boyar maddeler için, uygun yardımcı maddelerin kullanılması ve işlem koşullarının kontrolü düzgünsüzlük dezavantajını ortadan kaldırır.
2.5. Yün boyamada boyama üzerine etki eden ana faktörler;


  • pH,

  • Tuz miktarı,

  • Temperatür,

  • Süredir.


Çoğu durumda egalize maddesi de kullanılmaktadır. Yün boyamada yüksek temperatürlere çıkıldığında, süre kısa tutulmalıdır. HT boyamalarda 1060 C’de 1 saat kesinlikle aşılmamalıdır. 108 0 C’de muamele 1/2 saati geçmemelidir. Kuru ortamda daha yüksek temperatürlere çıkılabilir.

  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

2 Yün Boyar Maddelerinin Seçiminde Dikkate Alınacak Faktörler icon4458 sayili güMRÜk kanununun bazi maddeleriNİn uygulanmasi hakkinda karar

2 Yün Boyar Maddelerinin Seçiminde Dikkate Alınacak Faktörler icon4458 sayili güMRÜk kanununun bazi maddeleriNİn uygulanmasi hakkinda karar

2 Yün Boyar Maddelerinin Seçiminde Dikkate Alınacak Faktörler iconÇEŞİTLİ kanunlarin uygulamalarinda dikkate alinan zamanaşimi süreleri

2 Yün Boyar Maddelerinin Seçiminde Dikkate Alınacak Faktörler iconArkadaş seçİMİnde dikkat edilecek hususlar “Hep iyilerle bulun, iyilerle...

2 Yün Boyar Maddelerinin Seçiminde Dikkate Alınacak Faktörler iconDers içi Performans değerlendirilirken de aşağıdaki esaslar dikkate alınır

2 Yün Boyar Maddelerinin Seçiminde Dikkate Alınacak Faktörler iconİŞyerlerinde iŞ sağLIĞi ve güvenliĞİ İle iLGİLİ olarak belge bazinda alinacak önlemler

2 Yün Boyar Maddelerinin Seçiminde Dikkate Alınacak Faktörler iconPersonel ve hastanın karşılıklı rahat oturabilmesi için diz mesafeleri dikkate alınacaktır

2 Yün Boyar Maddelerinin Seçiminde Dikkate Alınacak Faktörler iconParlayici, patlayici, tehlikeli ve zararli maddelerle çalişilan iŞyerlerinde...

2 Yün Boyar Maddelerinin Seçiminde Dikkate Alınacak Faktörler icon3794 sayılı “Sermaye Piyasası Kanununda Değişiklik Yapılmasına, Bankalar...

2 Yün Boyar Maddelerinin Seçiminde Dikkate Alınacak Faktörler iconZu uzman erbaş olarak alinacak erbaş/er siniflari ve bunlarin


Yasa




© 2000-2018
kişileri
d.ogren-sen.com