6111 sayili kanun ile geliR (stopaj) ve kurumlar (stopaj) vergiSİ YÖNÜNDEN MATRAH VE vergi artirimi


sayfa1/3
d.ogren-sen.com > Doğru > Evraklar
  1   2   3


MESUT YİĞİT

YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR





6111 SAYILI KANUN İLE GELİR (STOPAJ) VE KURUMLAR (STOPAJ) VERGİSİ YÖNÜNDEN MATRAH VE VERGİ ARTIRIMI



Ayşen ARIĞ

Denetçi

I- GİRİŞ

6111 sayılı Torba Kanunu 25 Şubat 2011 tarih ve 27857 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Söz konusu kanun ile 193 sayılı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (1), (2),(3), (5), (11) ve (13) numaralı bentleri ile 5520 sayılı kurumlar vergisi kanunun 15’ inci maddesinin (a) ve (b) bentleri ve 30’ uncu maddesinin (a) bendi uyarınca yapılan ödemelerden vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanların, her bir vergilendirme dönemine ilişkin olarak verdikleri muhtasar beyannamelerinde yer alan ödemelerinin gayri safi tutarların yıllık toplamını belli oran ve tutarlar dahilinde beyan etmeleri sağlanarak, mükelleflerin artırımda bulunulan vergiyi ödemeyi kabul ettikleri vergilendirme dönemleri ile ilgili olarak gelir (stopaj) ve kurumlar (stopajı) yönünden vergi incelemesi ve tarhiyatı yapılmayacağı öngörülmektedir.

Vergi kesintisi esas itibariyle önceden tahsil işlemi olup, istihkak sahiplerinin gelir ve kurumlar vergilerine mahsuben yapılmaktadır. Vergi kesintisi yapmak zorunda olan sorumlular, asıl mükellefe yaptığı ödemelerden hesapladığı vergiyi keserek, alacaklı vergi dairesine onun adına muhtasar beyanname ile beyan ederek yatıran kişidir. Vergi kesintisi ve vergi kesintisine ilişkin sorumluluktan amaç, vergi alacağının kolayca tahsilini sağlamak ve vergi kaçakçılığını önlemektir.

Kayıt dışı ekonominin fazla olduğu ülkemizde, kayıt dışı istihdamın ve kesintiye tabi diğer ödemelerin de kayıt dışılık açısından fazla olduğu bilinmektedir. Bu nedenle, mükelleflerin gelir ve kurumlar vergisi stopajı yönünden herhangi bir inceleme ve tarhiyata muhatap olmamak için yasayla getirilen avantajlardan yararlanmalarında fayda bulunmaktadır.

Bu yazımızda, gelir(stopaj) ve kurumlar(stopaj) vergisi yönünden matrah ve vergi artırımına ilişkin 6111 sayılı kanun ile yapılan düzenlemeler inceleme konusu yapılmıştır.

II – GELİR (STOPAJ) VERGİSİNDE MATRAH ARTIRIMI

1-Ücret Ödemelerine İlişkin Gelir (Stopaj) Vergisi Yönünden Matrah Artırımı

1.1-Muhtasar Beyannamelerin Verilmiş Olması Halinde Matrah Artırımı

G.V. K.‘nun 94/1 maddesinde, birinci fıkrada sayılan kişi ve kurumlar tarafından hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç) tevkifat yapmak zorunda oldukları hükme bağlanmıştır.

G.V. K.’ nun 94’ üncü maddesi uyarınca vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanlar bir ay içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk ettirdikleri karlar ve iratlar ile bunlardan tevkif ettikleri vergileri, ertesi ayın yirmi üçüncü günü akşamına kadar, ödeme veya tahakkukun yapıldığı yerin bağlı olduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar.

Zirai ürün bedelleri üzerinden tevkifat yapanlar hariç olmak üzere, çalıştırdıkları hizmet erbabı sayısı 10 ve daha az olanlar, G.V. K.’ nun 94 üncü maddesine göre yapacakları tevkifatla ilgili muhtasar beyannamelerini bağlı bulundukları vergi dairesine önceden bildirmek şartıyla her ay yerine Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarının yirmi üçüncü günü akşamına kadar verebilirler.

6111 sayılı kanunun 8 inci maddesinin (1) fıkrasında, hizmet erbabına ödenen ücretler üzerinden G.V. K. ‘unun 94/1-1 maddesi gereğince kesinti yapıp muhtasar beyanname ile beyan etmek zorunda olan mükellefler için, ilgili yıllar itibariyle gelir(stopaj) vergisi yönünden inceleme veya herhangi bir tarhiyat yapılmaması için matrah artırımı imkanı getirilmektedir.

Buna göre, mükelleflerin ilgili yıllara ilişkin dönemler itibariyle verilen muhtasar beyannamelerde ücret ödemelerinin gayrisafi tutarları toplamı üzerinden yıllar itibariyle belirlenen oranlarda hesaplanan gelir vergisinin 31 Nisan 2011 tarihine kadar başvurarak artırımda bulunmayı kabul etmeleri halinde mükellefler nezdinde artırımda bulunmayı kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak gelir(stopaj) vergisi yönünden herhangi bir inceleme ve tarhiyat yapılmayacaktır. Artırımda bulunulacak yıllar ve artırım oranları aşağıya alınmıştır.

Yıllar

Oran(%)

2006

5

2007

4

2008

3

2009

2

Artırımda bulunmak isteyen mükelleflerin yıl içinde işe başlamaları ya da işi bırakmaları halinde, faaliyette bulundukları vergilendirme dönemleri için, (ay kesirleri tam ay olarak dikkate alınmak suretiyle) bu maddede belirtilen esaslar çerçevesinde artırımda bulunulması mümkündür.

Gelir (stopaj) vergisi artırımında bulunulan yıl içinde yer alan vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak, bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce yapılıp kesinleşen tarhiyatlar ilgili dönem beyanı ile birlikte dikkate alınacaktır.

ÖRNEK : Tekstil imalat ve ticareti faaliyetinde bulunan (A) AŞ, 2007 takvim yılına ilişkin ücret ödemeleri yönünden gelir(stopaj) vergisi matrah artırımında bulunmuştur. İlgili yılın muhtasar beyannamelerinde ücret ödemelerinin gayrisafi tutarları toplamının 1.200.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Buna göre mükellef kurumun matrah artırımında, 1.200.000 X % 4 = 48.000 TL stopaj(gelir) vergisi ödeyecektir.

1.2-Muhtasar Beyanname verilmemiş veya Eksik Verilmiş Olması Halinde Matrah Artırımı

1.2.1- En Az Bir Döneme İlişkin Beyanname Verilmiş Olması Halinde Matrah Artırımı

6111 sayılı kanunun 8 inci maddesinin (2) fıkrasının a) bendinde; Verilmesi gereken muhtasar beyannamelerden, en az bir döneme ilişkin beyanname verilmiş olması halinde, beyan edilmiş ücret ödemelerine ilişkin gayrisafi tutar bir yıla iblağ edilerek, artırıma esas olmak üzere yıllık ücretler üzerinden gelir(stopaj) vergisi matrahının bulunacağı ve bu tutar üzerinden, verginin hesaplanacağı belirtilmiştir.

ÖRNEK : (B) AŞ, 2008 takvim yılının vergilendirme dönemleri itibariyle verdiği muhtasar beyannamelerde ücret ödemelerinin gayrisafi tutarları toplamı 300.000 TL ‘dir. 2009 takvim yılında ise ücret ödemelerine ilişkin 5 dönem muhtasar beyanname vermiş ancak geri kalan 7 vergilendirme döneminde muhtasar beyanname vermemiştir. 2009 takvim yılında verilen muhtasar beyannamelerde ücret ödemelerinin gayrisafi tutarları toplamının 400.000 TL olduğu tespit edilmiştir. Mükellef kurum 2008 ve 2009 takvim yıllarının ilgili vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak gelir (stopaj) vergisi yönünden matrah artırımında bulunmuştur.

- 2008 Yılı Ücret Ödemelerinin Gayrisafi Tutarları Toplamı: 300.000 TL

- 2008 Yılı Matrah Artırım Oranı… : % 3

- 2008 Yılı Matrah Artırımı Gelir(Stopaj) Vergisi… : 9.000 TL

(300.000 X %3) = 9.000 TL

- 2009 Yılı Ücret Ödemelerinin Gayrisafi Tutarı… : 400.000 TL

- 2009 Yılı Matrah Artırımına Esas Tutar… 960.000

(400.000: 5 X 12) = 960.000 TL

- 2009 Yılı Matrah Artırım Oranı… : %2

- 2009 Yılı Matrah Artırımı Gelir (Stopaj) Vergisi… 19.200 TL

(960.000 X %2) =

- Hesaplanan ve Tahakkuk Eden Vergi… 28.200 TL

( 9.000 + 19.200 ) = 28.200 TL

1.2.2- Hiç Beyanname Verilmemiş Olması Halinde Artırım

6111 sayılı kanunun 8 inci maddesinin (2) inci fıkrasının b) bendinde düzenlenen hükümler şöyledir. “ Hiç beyanname verilmemiş olması halinde, her ay için hesaplanacak asgari gelir (stopaj) vergisine esas olmak üzere en az,

1) Bu Kanunun yayımlandığı tarihten önce ilgili yılda verilmiş olan aylık prim ve hizmet belgelerinde bildirilen ortalama işçi sayısı kadar işçi,

2) İlgili yılda aylık prim ve hizmet belgesinin hiç verilmemiş olması halinde, bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar verilmiş olmak şartıyla, izleyen vergilendirme dönemlerinde verilen ilk aylık prim ve hizmet belgesindeki işçi sayısı kadar işçi,

3) Bu Kanunun yayımlandığı tarihe kadar aylık prim ve hizmet belgesinin hiç verilmemiş olması halinde en az iki işçi, çalıştırıldığı kabul edilmek ve ilgili yılın son vergilendirme döneminde on altı yaşından büyük işçiler için geçerli olan asgari ücret tutarı esas alınarak hesaplanan gelir

(stopaj) vergisi matrahı üzerinden birinci fıkrada belirtilen oranlarda gelir vergisini ödemek suretiyle bu maddeden yararlanılır.

2-Serbest Meslek İşleri ve Kiralama Nedeniyle Yapılan Gelir(Stopaj)

Vergisi Beyanı Yönünden Matrah Artırımı

2.1- Muhtasar Beyannamelerin Verilmiş Olması Halinde Artırım

G.V. K.‘ nun 94/1-2 maddesinde, aynı maddenin birinci fıkrasında sayılan kişi ve kuruluşlar, 18 inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden % 17, diğerlerinden % 20 kesinti yapacakları belirtilmiştir.

Aynı kanunun 94/1-5 maddesinde ise, maddenin birinci fıkrasında sayılan kişi ve kuruluşlar tarafından 70 inci maddede yazılı mal ve hakların kiralanması karşılığı yapılan ödemelerden, vakıflar (mazbut vakıflar hariç) ve derneklere ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden ve kooperatiflere ait gayrimenkullerin kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden, %20 kesinti yapılacağı hükme bağlanmıştır.

Vergi kesintisi yapmaya mecbur olanalar bir ay içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk ettirdikleri kazanç ve iratlar ile bunlardan kestikleri vergileri ertesi ayın 23 üncü günü akşamına kadar muhtasar beyanname ile bildirecek ve 26’ ıncı günü akşamına kadar kestikleri vergileri ödeyeceklerdir.

Öte yandan ziraî ürün bedelleri üzerinden tevkifat yapanlar hariç olmak üzere, çalıştırdıkları hizmet erbabı sayısı 10 ve daha az olanlar, 94 üncü maddeye göre yapacakları tevkifatla ilgili muhtasar beyannamelerini, bağlı bulundukları vergi dairesine önceden bildirmek şartıyla her ay yerine Ocak, Nisan, Temmuz ve Ekim aylarının yirmi üçüncü günü akşamına kadar verebilecekleri belirtilmiştir.

Serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden ve kiralama işlemlerinden dolayı yapılan ödemelerden kesinti yapıp muhtasar beyanname ile beyan etmek zorunda olan mükellefler, verdikleri muhtasar beyannamelerde söz konusu ödemelere ilişkin tevkifatların eksik olduğu sonucuna varmaları halinde yapılan incelemede vergi zıyaı cezası ve gecikme faizine muhatap olmamaları için 6111 sayılı torba kanunu ile matrah artırımına ilişkin düzenleme yapılmıştır.

Mükelleflerin ilgili yıllara ilişkin dönemler itibariyle verilen muhtasar beyannamelerde serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemeler ile kiralama işlemlerinden dolayı yapılan ödemelerinin gayrisafi tutarları toplamı üzerinden yıllar itibariyle belirlenen oranlarda hesaplanan gelir vergisinin 31 Nisan 2011 tarihine kadar başvurarak artırımda bulunmayı kabul etmeleri halinde mükellefler nezdinde artırımda bulunmayı kabul ettikleri yıllara ait vergilendirme dönemlerine ilişkin olarak söz konusu ödemelerden dolayı gelir(stopaj) vergisi yönünden herhangi bir inceleme ve tarhiyat yapılmayacaktır.

Artırımda bulunulacak yıllar ve artırım oranları aşağıya alınmıştır.

Yıllar

Oran(%)

2006

5

2007

4

2008

3

2009

2

2.2- Muhtasar Beyannamelerin Verilmemiş veya Ödeme Türünün

Gösterilmemiş Olması Halinde Artırım

193 sayılı G.V. K. ‘nun 94/1-2 maddesi gereğince serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden tevkifat yapıp muhtasar beyanname ile beyan etmek zorunda olanların, muhtasar beyanname vermemeleri veya muhtasar beyanname vermekle birlikte serbest meslek ödeme türünün gösterilmemiş olması halinde artırım matrahı olarak bilanço esasına göre defter tutan gelir vergisi mükellefleri için belirlenen asgari gelir vergisi matrah tutarının %50 si esas alınarak belirlenen gelir (stopaj) vergisi matrahı üzerinden %15 oranında hesaplanan verginin 31 Nisan 2011tarihine kadar vergi dairesine bildirilmesi halinde bu ödeme türüne ilişkin olarak inceleme ve tarhiyat yapılmayacaktır. Yıllar itibariyle asgari matrahlar ve vergi oranları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

193 sayılı G.V. K. ‘nun 94/1-5 maddesinde kiralama işlemlerinden dolayı muhtasar beyanname vermek zorunda olanlar için artırım matrahı olarak, beyana tabi geliri sadece G.M. S.İ. olan gelir vergisi mükellefleri için belirlenen asgari G.V. matrah tutarı esas alınarak belirlenen gelir (stopaj) vergisi matrahı üzerinden %15 gelir (stopaj) vergisi hesaplanacaktır. Yıllar itibariyle asgari matrahlar ve vergi oranları aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.

Serbest Meslek İşleri Nedeniyle Yapılan Ödemeler

Yıllar

Ödemenin Türü

Matrah

Vergi Oranı (%)

2006

“ “ “ “

4.775

15

2007

“ “ “ “

5.160

15

2008

“ “ “ “

5.610

15

2009

“ “ “ “

6.115

15

Kiralama Nedeniyle Yapılan Ödemeler

Yıllar

Ödemenin Türü

Matrah

Vergi Oranı (%)

2006

“ “ “ “

1.910

15

2007

“ “ “ “

2.064

15

2008

“ “ “ “

2.244

15

2009

“ “ “ “

2.446

15
  1   2   3

sosyal ağlarda paylaşma



Benzer:

6111 sayili kanun ile geliR (stopaj) ve kurumlar (stopaj) vergiSİ YÖNÜNDEN MATRAH VE vergi artirimi icon* 5838 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanunu ve Kurumlar Vergisi Kanunu’nda yapılan değişiklikler

6111 sayili kanun ile geliR (stopaj) ve kurumlar (stopaj) vergiSİ YÖNÜNDEN MATRAH VE vergi artirimi iconÖZel iletiŞİm vergiSİ, gelir ve kurumlar vergiSİ MÜkellefleri tarafindan...

6111 sayili kanun ile geliR (stopaj) ve kurumlar (stopaj) vergiSİ YÖNÜNDEN MATRAH VE vergi artirimi iconKurumlar vergiSİ YÖNÜnden ar-ge iNDİRİMİ uygulamasi

6111 sayili kanun ile geliR (stopaj) ve kurumlar (stopaj) vergiSİ YÖNÜNDEN MATRAH VE vergi artirimi iconGelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair...

6111 sayili kanun ile geliR (stopaj) ve kurumlar (stopaj) vergiSİ YÖNÜNDEN MATRAH VE vergi artirimi icon6111 sayili bazi alacaklarin yeniden yapilandirilmasi ile sosyal...

6111 sayili kanun ile geliR (stopaj) ve kurumlar (stopaj) vergiSİ YÖNÜNDEN MATRAH VE vergi artirimi icon6111 sayili bazi alacaklarin yeniden yapilandirilmasi ile sosyal...

6111 sayili kanun ile geliR (stopaj) ve kurumlar (stopaj) vergiSİ YÖNÜNDEN MATRAH VE vergi artirimi iconOrtaklardan alacaklar ve ortaklara borçlar hesabinin transfer fiyatlandirmasi...

6111 sayili kanun ile geliR (stopaj) ve kurumlar (stopaj) vergiSİ YÖNÜNDEN MATRAH VE vergi artirimi icon5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu Sirküleri/13

6111 sayili kanun ile geliR (stopaj) ve kurumlar (stopaj) vergiSİ YÖNÜNDEN MATRAH VE vergi artirimi icon6518 Sayılı Kanun ile Vergi Kanunlarında Yapılan Düzenlemeler

6111 sayili kanun ile geliR (stopaj) ve kurumlar (stopaj) vergiSİ YÖNÜNDEN MATRAH VE vergi artirimi iconGelir Vergisi Kanunu Ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun


Yasa




© 2000-2018
kişileri
d.ogren-sen.com