Raporu şubat 2006


sayfa3/40
d.ogren-sen.com > Coğrafya > Raporu
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   40

KAYNAK: Temel Ekonomik Göstergeler- DPT Yayını

Tablo-1/A’nın incelenmesinden görüleceği gibi son altı yıllık dönemde madencilik sektörünün toplam sanayi içindeki payı yüzde 4,16- 4,92 aralığında, GSYİH içindeki payı ise yüzde 1,05- 1,20 aralığında değişmiştir. Tabloda dikkat çeken bir husus ise söz konusu değerlerin geçirdiği değişimdir. Buna göre; cari fiyatlarla madenciliğin gerek toplam sanayi ve gerekse GSYİH içindeki payı 1999-2002 aralığında düşerken, 2002 sonrasında yeniden artış sürecine girmiştir. Ancak bu durumun gerçeği ne ölçüde yansıttığının anlaşılabilmesi için durumun bir de sabit fiyatlarla incelenmesi gerekmektedir.

Tablo-1/B konunun farklı bir boyutuna işaret etmektedir. Sabit fiyatlarla, son altı yıllık dönemde, madencilik sektörünün gerek toplam sanayi, gerekse GSYİH içindeki payları istikrarlı bir şekilde gerilemiştir. Bu dönemde, madenciliğin toplam sanayi içindeki payı yüzde 5,22’den yüzde 3,54’e gerilerken, sektörün GSYİH içindeki payı ise yüzde 1,50’den yüzde 1,04’de düşmüştür. 1999-2002 aralığında cari ve sabit fiyatlarla yapılan hesaplamalar ekonomi içinde madenciliğin payının gerilediğini gösterdiği halde, söz konusu hesaplamalar 2002 sonrası için farklı yönlere işaret etmektedir. Bu durum ekonomide nisbi fiyat yapısının değiştiğini göstermektedir. Buna göre; böyle bir durumun ortaya çıkması için, 2002 sonrası dönemde madencilik sektörü ürünlerinin fiyatlarının diğer sektörlerin ürünlerinin fiyatlarından daha hızlı artmış olması gerekmektedir. Gerçekten de bu dönemde, başta petrol olmak üzere, Çin kaynaklı talep artışına bağlı olarak bütün dünyada hammadde fiyatlarında ciddi artışlar meydan gelmiştir. Bunun sonucunda da, reel anlamda sektör üretiminin gerilemeye devam etmesine karşılık, artan fiyatlar nedeniyle sektörün toplam ekonomi içinde ağırlığı yeniden toparlanmaya başlamış görünmektedir.

Konuyla ilgili olarak vurgulanması gereken bir diğer husus ise, mevcut sektörel sınıflandırma sisteminin yapısı nedeniye başta mermer ve bor madenciliği olmak üzere bir çok madencilik ürününün imalat sektörü ürünü olarak tasnif edilmesinden kaynaklanmaktadır. Buna göre, sektörün ekonomi içindeki ağırlığının tabloların ortaya koyduğundan çok daha yüksek düzeyde olduğunu söylemek yanıltıcı olmayacaktır. Buna karşılık, sektörün ekonomi içindeki oransal ağırlığının gerilemekte olduğu da açıktır.

Türkiye toplam ithalatı ile madencilik sektörü ve onun en önemli bileşeni olan hampetrol- doğal gaz ithalat değerlerinin yanısıra diğer madencilik ithalat değerleri ve bunların toplam ithalat içindeki payları aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Tablo-2: Türkiye Toplam İthalatı ve Madencilik Sektörü Milyon ABD Doları

SEKTÖR

1999

2000

2001

2002

2003

2004

Toplam İthalat

40.686,7

54.502,8

41.399,1

51.553,8

69.339,7

97.539,8

Toplam Sektör İthalatı

4.258,7

7.096,8

6.576,8

7.192,3

9.020,5

10.980,9

H. Petrol ve D. Gaz İthalatı

3.703,1

6.196,1

6.076,4

6.193,4

7.765,7

9.365,8

Madencilik İthalatı

555,6

900,7

500,4

998,9

1.254,8

1.615,1

YÜZDE PAYLAR



















Sektör İthalatı./T.İthalat

10,47

13,02

15,89

13,95

13,01

11,26

HP+DG İthalatı/T.İthalat

9,10

11,37

14,68

12,01

11,20

9,60

Madencilik İthalatı/ T.İthalat

1,37

1,65

1,21

1,94

1,81

1,66

KAYNAK: Temel Ekonomik Göstergeler- DPT Yayını

Tablo, 2002 yılı öncesinde sürekli olarak artan madencilik sektörünün toplam ithalat içindeki payının, bu yıldan itibaren gerilemeye başladığını göstermektedir. Ancak bu tablo, 2002’den bu yana Türkiye’nin madencilik ürünlerinde ithalata bağımlılığının azaldığına işaret etmemektedir. Aksine, ham petrol ve doğal gazın yanısıra, diğer madencilik ürünleri ithalatının, 2002 yılından itibaren hızlı bir artış sürecine girdiği tablodan açıkca görülebilmektedir. Reel bazda madencilik ithalatındaki çok hızlı büyümeye karşılık, madenciliğin toplam ithalat içindeki payının gerilemesi tamamıyla toplam ithalattaki olağan dışı büyümenin bir sonucu olmuştur. Yukarıda değinildiği şekilde, başta ham petrol ve kömür olmak üzere hammadde fiyatlarında ortaya çıkan artışlar, madencilik sektörü ithalatındaki artışı büyük ölçüde açıklamaktadır. Buna karşılık, toplam ithalattaki artış, toplumsal tercihlerde köklü bir yön değişikliğinin varlığına işaret etmektedir. 2002- 2004 döneminde ağırlıklı olarak belirtilen nedenlerle madencilik sektörü ithalatı yaklaşık yüzde 53 düzeyinde artarken, aynı dönemde toplam ithalattaki artış yaklaşık yüzde 90 olmuştur. Bu gelişmeler sonucunda, sektörün toplam ithalat içinde, 2001 yılında yaklaşık yüzde 16 olan payı, 2004 yılında yaklaşık 5 puanlık gerileme ile yüzde 11,4 olarak gerçekleşmiştir.

Son beş yıllık dönemde Türkiye toplam ihracatı ile madencilik sektörü ihracat değerleri ve madenciliğin toplam içindeki payları aşağıdaki tabloda verilmiştir.

Tablo-3: Türkiye Toplam İhracatı ve Madencilik Sektörü Milyon ABD Doları

SEKTÖR

1999

2000

2001

2002

2003

2004

Toplam İhracat

26.587,2

27.774,9

31.334,2

36.059,1

47.252,8

63.120,9

Madencilik İhracatı

385,0

400,3

348,7

387,2

469,1

649,2

YÜZDE PAYLAR



















Madencilik/T.İhracat

1,45

1,44

1,11

1,07

0,99

1,03

KAYNAK: Temel Ekonomik Göstergeler- DPT Yayını

Tablodan görüldüğü şekilde toplam ihracat, dönem boyunca sürekli ve önemli bir artış göstermiştir. Madencilik ihracatının ise 2002 öncesindeki durağanlığa karşılık, bu yıldan itibaren hızlı bir artış sürecine girdiği görülmektedir. 2002-2004 döneminde sektör ihracatı yaklaşık yüzde 68 düzeyinde artmıştır. Yukarıda da açıklandığı şekilde bu durum büyük ölçüde hammadde fiyatlarındaki artışların sonucudur. Bu gelişmeye rağmen dönem boyunca, sektörün toplam ihracat içindeki ağırlığı 2004 yılındaki küçük artış hariç tutulacak olursa sürekli olarak gerilemiştir. Buna karşılık, sektörel sınıflandırma sistematiği nedeniyle sektör ihracatının gerçek performansının, tablonun ortaya koyduğundan çok daha yüksek olduğuna kuşku yoktur. Örnek olarak, Türkiye mermer ihracatının 1 milyar dolar düzeyine ulaştığının bilinmesine rağmen söz konusu ihracatın çok küçük bir bölümü, madencilik ihracatı olarak dikkate alınırken, büyük bölümü imalat sektörü kapsamında değerlendirilmektedir.,

Madencilik sektörünün ekonomi içindeki ağırlığına ilişkin bir diğer önemli gösterge ise istihdam verileridir. Bu kapsamda, son beş yıllık dönemde toplam sanayi ve madencilik sektörlerindeki istihdam sayıları ile madencilikte istihdamın, toplam sanayi istihdamı içindeki payları aşağıdaki tabloda (TABLO-4) verilmiştir.

Tablo-4: Toplam Sanayi ve Madencilik Sektöründe İstihdam 15+Yaş 1000 Kişi

SEKTÖR

1999

2000

2001

2002

2003

2004

Sanayide İstihdam

3.996

3.810

3.774

3.954

3.846

3.988

Madencilikte İstihdam

134

81

98

120

83

-

YÜZDE PAYLAR



















Madencilik/T.Sanayi

3,35

2,13

2,60

3,03

2,16

-
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   40

Benzer:

Raporu şubat 2006 iconHaftalik medya gündemi (02 Şubat 2015 – 08 Şubat 2015)

Raporu şubat 2006 icon28 Şubat 2014 Yargıtay Cumhuriyet

Raporu şubat 2006 iconProgrami 01 Şubat 2013 cuma

Raporu şubat 2006 icon22 Şubat Perşembe Saat: 19. 30 Gİzemin sonu

Raporu şubat 2006 iconÖzel Güvenlik Dairesi Başkanlığı – 01 Şubat 2015

Raporu şubat 2006 icon8 Şubat 2014 ele 101 ara sinav

Raporu şubat 2006 iconTÜRKİye iÇ denetim enstiTÜSÜ e-bülten ocak – Şubat 2012

Raporu şubat 2006 icon17-18-19-20 subat 2012 cuma-cumartesi-pazar-pazartesi haberleri dahiL

Raporu şubat 2006 icon2. 2006/8 Başbakanlık Genelgesi 3

Raporu şubat 2006 iconSirküler : 06-27 İstanbul,02. 05. 2006


Yasa




© 2000-2018
kişileri
d.ogren-sen.com